Ngày 12/03/2025, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ban hành Quyết định số 378/QĐ-EVN về việc công bố yêu cầu kỹ thuật kết nối nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với hệ thống thu thập, giám sát, điều khiển và hệ thống dữ liệu đo đếm của EVN theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP.
Quyết định này có ý nghĩa quan trọng đối với các tổ chức, cá nhân đầu tư điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu có đấu nối lưới điện quốc gia, đặc biệt là các hệ thống phải kết nối với hệ thống giám sát điều khiển (HTGS) của ngành điện.
Theo EVN, các Tổng công ty Điện lực và Công ty Điện lực có trách nhiệm công bố công khai yêu cầu kỹ thuật trên website đơn vị; riêng Tổng công ty Điện lực miền Nam công bố tại website solar.evn.com.vn.
Mục tiêu của yêu cầu kỹ thuật kết nối hệ thống điện mặt trời mái nhà
Quy định kỹ thuật được ban hành nhằm:
• Bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện quốc gia
• Giám sát công suất phát điện mặt trời mái nhà
• Điều khiển công suất phát lên lưới điện khi cần thiết
• Thu thập dữ liệu đo đếm chính xác
• Đồng bộ vận hành với hệ thống điều độ điện lực
Đây là một phần quan trọng trong việc quản lý nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP.
Yêu cầu kết nối với hệ thống giám sát điều khiển của EVN
Theo nội dung Quyết định 378/QĐ-EVN, hệ thống điện mặt trời mái nhà phải có khả năng kết nối với hệ thống giám sát, điều khiển của Công ty Điện lực thông qua:
• Mạng viễn thông hoặc Internet
• Giao thức Modbus TCP
• Giao thức IEC60870-5-104
Mô hình kết nối được quy định gồm:
• Inverter
• Thiết bị giám sát điều khiển tại chỗ
• Hệ thống giám sát của Công ty Điện lực
• Hệ thống điện quốc gia
Sơ đồ kết nối thể hiện tín hiệu giám sát và điều khiển được truyền giữa hệ thống điện mặt trời mái nhà và Công ty Điện lực qua hạ tầng viễn thông.
Các chức năng bắt buộc của hệ thống giám sát điều khiển
Theo Quyết định 378/QĐ-EVN, hệ thống hoặc thiết bị giám sát điều khiển tại chỗ của chủ đầu tư phải đáp ứng nhiều chức năng kỹ thuật quan trọng.
Chức năng giám sát và trao đổi dữ liệu
Hệ thống phải:
• Quản lý thông tin cấu hình các inverter
• Kết nối và trao đổi dữ liệu với hệ thống EVN
• Giám sát công suất phát điện lên lưới điện quốc gia
• Gửi dữ liệu công suất và sản lượng điện về Công ty Điện lực
Đặc biệt:
• Dữ liệu công suất phải cập nhật tối thiểu 5 phút/lần
• Dữ liệu sản lượng điện cập nhật mỗi ngày một lần.
Chức năng điều khiển công suất
Một điểm rất quan trọng trong Quyết định 378/QĐ-EVN là yêu cầu hệ thống điện mặt trời mái nhà phải có khả năng nhận lệnh điều khiển công suất từ EVN.
Theo đó:
• Nguồn điện mặt trời mái nhà phải tự động điều chỉnh công suất phát theo lệnh từ hệ thống điều khiển của Công ty Điện lực
• Khi mất kết nối truyền thông, hệ thống phải duy trì theo giá trị điều khiển trước đó.
Điều này cho thấy EVN tăng cường khả năng kiểm soát công suất phát điện mặt trời mái nhà nhằm bảo đảm ổn định lưới điện.
Chức năng lưu trữ dữ liệu vận hành
Hệ thống phải:
• Lưu trữ dữ liệu vận hành inverter
• Lưu trữ dữ liệu công suất và điện năng phát lên lưới
• Có độ phân giải dữ liệu 5 phút
• Thời gian lưu trữ tối thiểu 7 ngày.
Trong trường hợp mất kết nối với EVN:
• Dữ liệu phải được lưu tại chỗ
• Sau khi kết nối phục hồi, dữ liệu phải gửi lại để bảo đảm tính toàn vẹn.
Yêu cầu bảo mật truyền dữ liệu
Quyết định yêu cầu:
• Mã hóa kênh truyền dữ liệu giữa nguồn điện và hệ thống EVN
• Hỗ trợ các giao thức bảo mật như:
o TLS
o OpenVPN
o IPSec.
Các giao thức kết nối kỹ thuật theo QĐ 378/QĐ-EVN
Giao thức Modbus TCP
Hệ thống sử dụng:
• Port mặc định 502
• IP và Subnet do điện lực cấp phát.
Các tín hiệu hỗ trợ gồm:
• Read/Write Single Coil
• Read Discrete Input
• Read/Write Holding Registers
• Read Input Registers.
Giao thức IEC60870-5-104
Thông số kỹ thuật:
• Port mặc định 2404
• ASDU Address thống nhất với điện lực
• IP và Subnet do điện lực cấp phát.
Các tín hiệu chính gồm:
• Measured value
• Single command
• Set point command
• Clock synchronization
• Reset process command.
Các tín hiệu giám sát và điều khiển bắt buộc
Theo Quyết định 378/QĐ-EVN, hệ thống điện mặt trời mái nhà phải có các tín hiệu bắt buộc như:
• Công suất tác dụng tức thời phát lên lưới
• Tổng công suất phát của inverter
• Tổng sản lượng điện phát ra
• Tín hiệu cho phép điều khiển công suất
• Setpoint công suất theo % hoặc kW.
Ngoài ra, EVN cũng khuyến khích bổ sung các tín hiệu:
• Điện áp pha
• Dòng điện pha
• Tần số
• Hệ số công suất
• Công suất phản kháng
• Điều khiển Q-out.
Yêu cầu hệ thống đo đếm dữ liệu điện năng
Quyết định 378/QĐ-EVN quy định:
• Công tơ đo đếm phải tuân thủ Luật Đo lường
• Phải tương thích với hệ thống thu thập dữ liệu của EVN
• Tổng công ty Điện lực sẽ công bố danh sách công tơ phù hợp.
Hệ thống đo đếm cũng phải đáp ứng các quy định tại:
• Thông tư 05/2025/TT-BCT
• Các quy định pháp luật liên quan đến đo đếm điện năng.
Quy định về tốc độ đường truyền dữ liệu
Theo Quyết định:
• Tốc độ đường truyền tối thiểu: ≥ 64 kbps
• Độ trễ đường truyền: ≤ 125 ms.
Các yêu cầu này nhằm bảo đảm khả năng truyền dữ liệu giám sát và điều khiển ổn định giữa hệ thống điện mặt trời mái nhà và EVN.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi triển khai hệ thống điện mặt trời mái nhà?
Đối với doanh nghiệp và chủ đầu tư điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu, Quyết định 378/QĐ-EVN cho thấy:
• Hệ thống cần có khả năng kết nối dữ liệu với EVN
• Thiết bị inverter và gateway phải hỗ trợ giao thức phù hợp
• Cần chuẩn bị hạ tầng mạng ổn định
• Hệ thống phải đáp ứng yêu cầu lưu trữ và bảo mật dữ liệu
Việc lựa chọn thiết bị ngay từ đầu phù hợp tiêu chuẩn kỹ thuật EVN sẽ giúp:
• Dễ dàng đấu nối
• Hạn chế phát sinh chi phí nâng cấp
• Đáp ứng yêu cầu vận hành lâu dài
Kết luận
QĐ 378/QĐ-EVN ngày 12/03/2025 đã quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật kết nối điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu với hệ thống giám sát, điều khiển và đo đếm dữ liệu của EVN.
Các yêu cầu về:
• Kết nối dữ liệu
• Điều khiển công suất
• Giao thức truyền thông
• Hệ thống đo đếm
• Bảo mật dữ liệu
• Tốc độ truyền thông
sẽ là cơ sở quan trọng để quản lý và vận hành hiệu quả nguồn điện mặt trời mái nhà trong giai đoạn mới theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP.
Viết bình luận