Ngày 30/03/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao, nguy cơ thiếu điện trong giai đoạn 2026–2028 và áp lực bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia ngày càng lớn.
Theo Chỉ thị, việc quản lý nhu cầu sử dụng điện, tiết kiệm điện hiệu quả và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm bổ sung nguồn điện tại chỗ và giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.
Mục tiêu tiết kiệm điện trong năm 2026
Chỉ thị 10/CT-TTg đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả.
Trong đó:
• Phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026
• Trong các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 7, thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ.
Bên cạnh đó, Chính phủ yêu cầu triển khai đồng bộ các chương trình quản lý nhu cầu điện và điều chỉnh phụ tải điện (DSM/DR), với mục tiêu tiết giảm tối thiểu 3.000 MW công suất phụ tải vào các khung giờ cao điểm khi hệ thống điện có nguy cơ mất cân đối cung cầu.
Đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu
Một trong những nội dung nổi bật của Chỉ thị là yêu cầu thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trên phạm vi cả nước.
Theo Chỉ thị:
• Ưu tiên lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình
• Khuyến khích kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.
Chính phủ đặt mục tiêu:
• Hàng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu
• Hoặc tổng công suất phát triển đạt khoảng 20% công suất lắp đặt theo kế hoạch phát triển điện mặt trời mái nhà giai đoạn 2026–2030 của các tỉnh, thành phố.
Khuyến khích sử dụng hệ thống lưu trữ năng lượng
Chỉ thị 10/CT-TTg đặc biệt nhấn mạnh vai trò của hệ thống lưu trữ năng lượng trong phát triển điện mặt trời mái nhà.
Theo đó:
• Các cơ quan, doanh nghiệp và hộ gia đình được khuyến khích lắp đặt hệ thống pin lưu trữ điện kết hợp điện mặt trời mái nhà
• Hệ thống lưu trữ giúp giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.
Đây là định hướng quan trọng trong bối cảnh điện mặt trời mái nhà phát triển mạnh và nhu cầu cân bằng phụ tải điện ngày càng cao.
Yêu cầu tiết kiệm điện đối với cơ quan công sở
Chỉ thị yêu cầu các cơ quan công sở:
• Ban hành kế hoạch thực hiện tiết kiệm điện theo quý
• Thực hiện nghiêm các giải pháp sử dụng điện trong giờ cao điểm
• Rà soát, thay thế các thiết bị tiêu thụ điện hiệu suất thấp
• Ưu tiên sử dụng thiết bị hiệu suất năng lượng cao
• Ứng dụng công nghệ số trong giám sát và quản lý điện năng.
Ngoài ra:
• Nội dung tiết kiệm điện phải được đưa vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hàng năm
• Người đứng đầu cơ quan chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng lãng phí điện năng.
Tăng cường tiết kiệm điện trong chiếu sáng công cộng
Đối với hệ thống chiếu sáng công cộng và quảng cáo ngoài trời, Chỉ thị yêu cầu:
• Phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 30% tổng điện năng tiêu thụ
• Điều chỉnh thời gian vận hành hệ thống chiếu sáng phù hợp nhu cầu thực tế
• Thực hiện tắt hoặc giảm công suất chiếu sáng tại khu vực ít nhu cầu và sau 23h.
Đối với:
• Nhà hàng
• Khách sạn
• Trung tâm thương mại
• Tòa nhà văn phòng
phải giảm tối thiểu 50% công suất chiếu sáng quảng cáo trang trí ngoài trời vào giờ cao điểm.
Khuyến khích hộ gia đình sử dụng điện mặt trời mái nhà
Chỉ thị khuyến khích các hộ gia đình:
• Lắp đặt và sử dụng hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ năng lượng
• Sử dụng nước nóng bằng năng lượng mặt trời
• Áp dụng các giải pháp sử dụng năng lượng tại chỗ phù hợp.
Việc phát triển điện mặt trời mái nhà tại hộ gia đình được kỳ vọng sẽ:
• Giảm áp lực phụ tải điện
• Tăng khả năng tự cung cấp điện
• Giảm chi phí điện sinh hoạt
• Góp phần phát triển năng lượng xanh
Yêu cầu đối với doanh nghiệp sản xuất và thương mại
Đối với doanh nghiệp sản xuất
Chỉ thị yêu cầu:
• Doanh nghiệp thuộc danh sách sử dụng năng lượng trọng điểm phải xây dựng kế hoạch tiết kiệm điện năm 2026
• Đưa mục tiêu tiết kiệm điện vào kế hoạch sản xuất kinh doanh và quản lý năng lượng.
Các doanh nghiệp cũng được yêu cầu:
• Hạn chế sử dụng điện vào giờ cao điểm
• Chủ động bố trí ca sản xuất phù hợp
• Sẵn sàng tham gia điều chỉnh phụ tải theo yêu cầu của đơn vị điện lực.
Đối với cơ sở thương mại và dịch vụ
Các cơ sở thương mại, dịch vụ được yêu cầu:
• Phối hợp với ngành điện thực hiện chương trình DSM/DR
• Ưu tiên áp dụng điện mặt trời mái nhà và giải pháp lưu trữ điện phù hợp.
Nhiệm vụ của Bộ Công Thương
Theo Chỉ thị 10/CT-TTg, Bộ Công Thương có trách nhiệm:
• Hướng dẫn thực hiện Nghị định 58/2025/NĐ-CP về điện mặt trời mái nhà
• Phấn đấu đạt mục tiêu 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà
• Xây dựng hướng dẫn đo lường và xác minh sản lượng điện tiết kiệm
• Tăng cường tuyên truyền sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Chính sách hỗ trợ phát triển ĐMTMN và lưu trữ điện
Chỉ thị giao:
• Bộ Tài chính
• Ngân hàng Nhà nước
• Bộ Công Thương
Nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ:
• Tín dụng xanh
• Chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ điện
• Hình thành Quỹ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Đồng thời, UBND các tỉnh thành được yêu cầu:
• Công bố quy trình, thủ tục phát triển điện mặt trời mái nhà
• Đơn giản hóa thủ tục hành chính
• Hỗ trợ người dân và doanh nghiệp triển khai điện mặt trời mái nhà theo quy định.
EVN có trách nhiệm gì theo Chỉ thị 10/CT-TTg?
Tập đoàn Điện lực Việt Nam được giao:
• Tổ chức thực hiện chương trình quản lý phụ tải điện
• Xây dựng kế hoạch điều hành phụ tải trong năm 2026
• Tăng cường đầu tư, cải tạo lưới điện
• Hạn chế sự cố và giảm tổn thất điện năng
• Vận động khách hàng thực hiện tiết kiệm điện và tham gia điều chỉnh phụ tải.
EVN cũng được yêu cầu:
• Hỗ trợ tư vấn, hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ điện.
Chỉ thị 10/CT-TTg thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh
Việc ban hành Chỉ thị 10/CT-TTg cho thấy định hướng rõ ràng của Chính phủ trong:
• Tiết kiệm điện hiệu quả
• Quản lý nhu cầu sử dụng điện
• Phát triển điện mặt trời mái nhà
• Khuyến khích lưu trữ năng lượng
• Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia
Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh và áp lực thiếu điện ngày càng lớn, điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu được xem là giải pháp quan trọng nhằm bổ sung nguồn điện phân tán, giảm áp lực đầu tư nguồn điện tập trung và thúc đẩy chuyển đổi xanh.
Kết luận
Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/03/2026 là văn bản quan trọng về tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam. Chỉ thị đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể về tiết kiệm điện, quản lý phụ tải và thúc đẩy lắp đặt điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng.
Các quy định và định hướng trong Chỉ thị sẽ góp phần:
• Nâng cao hiệu quả sử dụng điện
• Tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ
• Giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia
• Hỗ trợ chuyển dịch năng lượng xanh và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
Viết bình luận